Nog 100 dagen…

Het is zover. De wijnboeren in het zuiden van het land ontdekten vorige week de eerste bloeiende druiventrosjes. Dat betekent dat ze over pakweg 100 dagen kunnen oogsten. In de regel bloeit de druivenstok tussen eind mei en half juni. “Toen we pas begonnen wat dat uitzonderlijk vroeg”, vertelt Jules Nijst. “De laatste jaren komt het steeds vaker voor dat de druiven eind mei al bloeien. Het wordt waarschijnlijk weer een vroege oogst dit jaar. We moeten er maar aan wennen, dit nieuwe normaal.”

Het moment van de floraison of bloei is een belangrijke indicatie voor het moment van de oogst. Over ongeveer 100 tot 120 dagen kan de wijnboer oogsten. Dat verschilt per druivenras en per wijnregio. In de Bourgogne rekent de wijnboer met z’n pinot noir bijvoorbeeld op 100 dagen tussen bloei en oogst. In de Bordeaux is dat voor de merlot 110 dagen. De rondo en solaris bloeien in Nederland het eerst. In de late zomer rijpen ze ook het eerst af. Het is voor een wijnboer belangrijk om te weten of de druiven vroeg afrijpen en of hij kan rekenen op een hoge productie.

Nachtvorst en hagel

De wijnboeren hebben een spannende periode achter de rug, omdat de kans op late nachtvorst een vroege bedreiging voor de oogst is. “Het was dit jaar al een paar keer kantje boord in de Limburgse wijngaarden”, meldde Jules Nijst. Nachtvorst in de vroege ochtend van 27 maart zorgde voor bevroren knoppen. Hier en daar in het land hagelde het stevig. “Vooral in het oosten van het Heuvelland heeft dat forse schade veroorzaakt. In sommige wijngaarden beschouwt men de oogst zelfs als verloren. Zó triest.”

Storm

Wijnboeren zijn druk bezig met uitbreken en het opbinden van de ranken. Dat was bij Wijngaard Plaats 77 in Valthermond (Drenthe) maar net op tijd. “Wat een storm gisteren (29 mei)! Wij konden ons niet heugen dat we het eerder zo zwart hebben gezien. De nasleep lijkt best heftig, maar gelukkig is de druif een heel sterke plant.” Intussen bloeit de wijnstok. Dat is de fase voor de bevruchting. Dat is alweer een spannende periode. De weersomstandigheden tijdens de bloei bepalen het volume van de oogst.

Kou en stortbuien

Nu de wijnstok bloeit gaan de bloemen open en valt het beschermende omhulsel van de bloemblaadjes af. Het stuifmeel komt vrij en de zaadknoppen worden bevrucht.De bloeifase ziet er op afstand niet spectaculair uit. Maar wanneer je inzoomt op de kleine trosjes krijg je toch een fraai plaatje te zien. De bloemen zijn heel klein. Het draait bij de wijnstok in hoofdzaak om zelfbestuiving. Insecten spelen bij de bestuiving nauwelijks een rol. Kou en stortbuien kunnen de bloei en de bestuiving flink verstoren. Rustig en mooi lenteweer zorgt voor een goede vruchtzetting.

Misbloei

En als het weer tegenzit? Dan kan de wijnboer te maken krijgen met misbloei, simpel gezegd: minder druiven per tros. Het is belangrijk dat het stuifmeel rustig naar beneden kan dwarrelen en een zachte landing op de stampers maakt. De komende dagen voorzien de weerprofeten veel regen… Meestal komt pakweg 30-60% van de druiven tot ontwikkeling. Het ene ras is gevoeliger voor misbloei dan het andere. Onder de klassiekers is de merlot een voorbeeld van zo’n tobberd. De nieuwe marechal foch heeft hetzelfde euvel. Een beperkte misbloei kan overigens best gunstig zijn.

Elk nadeel heb z’n voordeel

Het zorgt voor lossere trossen. Daardoor kunnen de druiven na een regenbui sneller drogen. Zo maken schimmels minder kans. De johanniter heeft compacte trossen. Dat was in de natte en warme zomer van 2021 een probleem. Hij was vatbaar voor valse meeldauw. Hier en daar werd daardoor minder of zelfs helemaal geen johanniter geoogst. Met name voor dit soort rassen met compacte trossen is een beperkte misbloei gunstig. Om de bloesem tot ontwikkeling te laten komen is een gemiddelde dagtemperatuur van tenminste 15°C en bij voorkeur 20-25°C nodig.

Belofte

Het komt er op aan dat de wijnstok in deze belangrijke fase vitaal is en niets tekort komt. Daar kan de wijnboer nu niets meer aan doen. Als het goed is, heeft hij een paar maanden geleden de bodem bemest om de voeding aan te vullen. Op dit moment staan de meeste wijnstokken er goed bij. Er was amper sprake van late nachtvorst. Tot nu toe verloopt het seizoen voor de meeste wijnboeren prima. “De druiven lopen 2 weken voor op schema”, ziet Pim Hesselmans uit Esbeek. “Dat belooft veel goed.” Maar er kan in 100 tot 120 dagen nog veel gebeuren. We zijn nét halverwege de eerste helft van de wedstrijd.