Nederlandse wijnboeren plantten in 2025 meer blauw dan wit aan

Voor het 2^e opeenvolgende jaar vertoont de Nederlandse wijnbouwsector een bescheiden groei. In het voorjaar gingen er bijna 60.000 druivenstokken de vaderlandse bodem in. De nieuwe aanplant beslaat een oppervlakte van 12,2 hectare, verspreid over 6 provincies. In 2025 kwamen er 3 nieuwe wijndomeinen bij. En voor het eerst in de geschiedenis van de Nederlandse wijnbouw gingen er meer stokken van blauwe dan van witte druivenrassen de bodem in.

Gelderland levert 2 hectare in door het stoppen van Wijngoed Gelders Laren. Per saldo komt het wijngaardareaal in Nederland ruim boven de 400 hectare uit. De groei in de breedte maakt de productie van een jaarlijks overzicht steeds lastiger. Er is geen complete administratie van Nederlandse wijndomeinen, niet bij de Vereniging van Nederlandse Wijnproducenten (VNWP) en niet bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Pinot meunier

In 2026 maken we een actuele inventarisatie, ook om de diversiteit in de teelt in kaart te brengen. Deze longread biedt een gedetailleerde uitwerking van de groei in 2025. Ondanks alle research kunnen we door de groei van de sector niet garanderen dat dit overzicht compleet is. De uitwerking laat zien dat de klassiekers chardonnay en pinot meunier en de nieuwe rassen souvignier gris en cabernet noir het meest populair zijn in Nederland.  

In de markt

Een aantal jaren geleden was de verwachting dat een aantal agrariërs vanuit landbouw en veeteelt de overstap zou maken naar de minder belastende wijnbouw. Dat gebeurde nauwelijks. De wijnbouw is een heel andere tak van sport. Bovendien is het een uitdagende klus om naast de gevestigde domeinen een merk op te bouwen. Het lijkt erop dat wijnboeren dat onderschatten.

Nieuwe wijndomeinen

Wijngoed Noordpol
Deze nieuwe wijngaard in Dronten (Flevoland) van 1,1 hectare staat tussen 17 hectare aan fruitbomen. “We hebben gekozen voor nieuwe rassen die het goed doen in het Nederlandse klimaat. Dat maakt het mogelijk om op een duurzame manier druiven te telen”, vertelt Bram van Noord. Na een heel bescheiden aanplant in 2022 en 2023 doet Wijngoed Noordpol nu serieus mee. “In 2026 breiden we uit naar 2,5 hectare.”

Wijngoed Pelleboer
De start van Wijngoed Pelleboer in Wilsum (Overijssel) is bescheiden. “Ik ben in 2023 gestart met een aanplant van 75 planten. Dit ging goed dus ik heb elk jaar verder uitgebreid. Inmiddels zitten we nu met de aanplant van 2025 op ongeveer 950 planten”,  aldus Jeroen Pelleboer. Hij is de zoon van een melkveehouder en heeft een passie voor wijn. “Ik doe dit op een stuk landbouwgrond langs de IJssel bij Wilsum. De aanplant beslaat nu 0,2 hectare. Er is ruimte voor uitbreiding.”

Wijngoed Storminck
Ruben van Valderen begon met zijn jeugdvrienden Wouter Dommerholt en Jasper Starrenburg een wijngoed in Overijssel, ergens tussen Nieuw Heeten en Okkenbroek. Toen de schoonouders van Wouter stopten met hun boerderij namen de vrienden een deel van de grond over. Na een bodemonderzoek. “De grond bestaat uit leem en fijn zand: uitstekend.” Het drietal mikt met minder gangbare druivenrassen op het hogere segment in de markt. De aanplant beslaat 1 hectare.

Kleine wijndomeinen

Het aantal grote wijndomeinen in Nederland groeit. De keuze om klein te blijven is voor wijndomeinen met een bescheiden omvang vaak een heel bewuste keuze. Voor het wijngaardbeheer op een domein van pakweg 3 hectare hoeft de wijnboer geen personeel aan te trekken. Hij kan het werk nog net alleen aan. Daar komt bij dat hij zich met z’n ambachtelijke aanpak onderscheidt van de grotere domeinen, die bijvoorbeeld machinaal oogsten.

Wijngaard Plaats 77
Valthermond ligt in Drenthe, iets boven Emmen. Hier heeft Anne Jager-Hulshof in 2024 in totaal 4047 stokken aangeplant op een perceel van 2,3 ha. “In ons idee wijken we af van de gebruikelijke plantbreedte.” Dit jaar kwamen daar 2000 stokken bij, opnieuw op een redelijk groot perceel van 1 ha. De rijen staan 4,5 meter uit elkaar. De uiteindelijke oppervlakte van de wijngaard hangt af van de ervaringen die Anne opdoet, maar de ambitie is om verder door te groeien.

Domein Cartils
Marcel Hendrickx is al 10 jaar een succesvolle wijnboer in Arbois in de Franse Jura. Sinds 2023 werkt hij ook in zijn geboortestreek aan mousserende en versterkte wijnen. Daarbij kiest hij voor druivenrassen die hij ook in de Jura verbouwt. Zijn domein in de buurt van Eys is inmiddels 1,5 hectare groot. Na de aanplant van onderstaande stokken in 2025 wil Marcel zijn Nederlandse domein in 2026 nog verder uitbreiden.

Domein Bergen
Dit is een ledenwijngaard in het Noord-Hollandse kustplaatsje Bergen. Samen met 1200 leden en ongeveer 200 mede-eigenaren realiseert Sico de Moel hier stap voor stap een natuur-inclusief wijndomein. Elk jaar komt er 0,5 ha bij. Bij de keuzes voor druivenrassen gaat Sico z’n eigenzinnige gang. Dat levert verrassingen op. De wijnen van Domein Bergen zijn alleen bestemd voor leden en mede-eigenaren en worden niet commercieel verkocht.

De Reestlandhoeve
Een echt familiebedrijf, geworteld in de lokale omgeving. Dat is de Reestlandhoeve in het Overijsselse Balkbrug. Het bestaat uit een wijnbedrijf en een zorghoeve. Inmiddels beslaat de druiventeelt 4,5 hectare. Bekendheid geniet de Reestlandhoeve dankzij de klassieke muziek, die tijdens het groeiseizoen te horen is in de wijngaard. Maar het domein onderscheidt zich ook als gecertificeerd duurzaam en maatschappelijk-betrokken bedrijf.

Grote wijndomeinen

Domeinen van 5 hectare of meer rangschikken we onder de grote domeinen. In traditionele wijnlanden zijn dat nog steeds kleine domeinen, maar naar Nederlandse maatstaven zijn ze ‘groot’. Het maakt echter nogal verschil of een domein 5 ha of 32 ha groot is, zoals St Martinus in Vijlen. Grotere domeinen maken in hun wijnmakerij vaak ook de wijnen voor kleinere bedrijven. Voorbeelden zijn Betuws Wijndomein, Dassemus, St Martinus, Twentewijn en Wijnlandgoed Sterreheim.

Domein Joris
Dit domein is voor sommigen misschien beter bekend als wijndomein De Planck. Jojanneke Veger en Joris Scott namen het over. Een paar jaar geleden werd het domein in Slenaken omgedoopt naar Wijndomein Joris. Het ligt op het randje van de grens met België. Naast de nieuwe druivenrassen johanniter, regent en solaris staat er sinds 2008 pinot noir in de mergelbodem. Daar kwam in 2025 pakweg 2 hectare chardonnay bij. “We hebben drie hoog-aromatische klonen aangeplant”, vertelt Joris.

Wijnlandgoed Sterreheim

In het buurtschap Thull in Zuid-Limburg gebeurt iets bijzonders. Gerjan Schijlen stampt in no time een fors wijnlandgoed uit de grond. Met de aanplant van 30.000 stokken in 2025 komt hij uit op 8,5 hectare. Die oppervlakte staat bomvol met stokken. Toch gaat het Gerjan niet om de massa. “We gaan alleen maar voor topkwaliteit in de fles.” Als IT’er is hij gewend dat alles snel, snel en nog eens snel gaat. Zo werkt het in de wijngaard niet. “De natuur bepaalt het tempo.”

Wijngaard Dassemus
Deze wijngaard van 7 hectare in de buurt van het Brabantse Chaam is biologisch (SKAL) en biodynamisch (Demeter) gecertificeerd. De wijnen zijn puur natuur. In de wijngaard van Ron Langeveld en Monique van der Goes staan de druivenstokken tussen het hoge gras, bomvol met kleurige kruiden. De insecten die daar op afkomen, zijn de hulptroepen van het duo. Ze houden de druiven gezond. Ron en Monique verwierven met hun oranjewijn internationale faam.

Klassiekers aan kop

In 2025 werden er weer beduidend meer klassieke druivenrassen aangeplant. Dat was in 2024 anders. Toen gingen er vier keer zoveel stokken van nieuwe druivenrassen de Nederlandse bodem in. Dit jaar verslaan de klassiekers met 41.800 stokken de nieuwe rassen, die bleven steken op 16.880 stokken. Dat is overigens te danken aan twee wijndomeinen in Limburg. Wijndomein Joris en Wijnlandgoed Sterreheim zijn samen goed voor de aanplant van 37.000 klassieke stokken.

Blauw en rood

Ronduit opmerkelijk is dat er meer stokken van blauwe dan van witte druivenrassen werden aangeplant. In 2024 gingen er ruim 28.000 stokken van witte druivenrassen de bodem in tegen krap 13.000 van blauwe druivenrassen. Niet zo gek, want witte druiven rijpen in een relatief koel klimaat nu eenmaal beter dan blauwe. De aanplant van veel blauwe druiven is goed nieuws. Hoewel de vraag naar rode wijn wereldwijd afneemt, stijgt de vraag naar Nederlands rood.

Eerste keer

Tegen 30.400 stokken van blauwe druivenrassen staan er 28.280 van witte rassen. Het is voor het eerst dat Nederlandse wijnboeren meer blauw dan wit aanplanten. De opvallende cijfers komen vooral op het conto van wijnboeren die kiezen voor klassieke rassen. Dat is toch een tikkie verrassend, omdat zij vanwege de klimatologische omstandigheden tot nu toe meer witte dan rode wijnen maakten.

Populariteitsprijs

Deze keer komt de pinot meunier als populairste druif uit de bus. Daarvoor zorgt Wijnlandgoed Sterreheim met een aanplant van 15.000 stuks. De pinot noir kan daar met 6.900 stokken dit jaar niet tegenop. Chardonnay is met 7.800 exemplaren de populairste witte druif. Van de nieuwe druivenrassen scoren de witte souvignier gris met 5.920 en de blauwe cabernet noir met 4.500 stokken het best.

Wijnprovincies

De belangrijkste wijnregio’s van Nederland zijn Gelderland en Limburg. Voor het tweede jaar op rij krimpt het wijngaardareaal in Gelderland. Na het verdwijnen van Wijnhoeve Middeldorp in 2024 stopt nu Wijngoed Gelders Laren. Nieuwe wijndomeinen of uitbreidingen compenseren dat niet. De meeste nieuwe wijndomeinen komen we opnieuw in de noordelijke provincies tegen. Vooral in Drenthe en Overijssel bruist het. Niet alleen vanwege de uitbreidingen in 2025, maar ook vanwege de plannen die nog in het vat zitten…